Viện Sinh hóa và Sinh học phân tử (Biokémiai és Molekuláris Biológiai Intézet – BMBI) thuộc Đại học Debrecen vừa kỷ niệm 75 năm thành lập. Được thành lập năm 1950 dưới sự dẫn dắt của Giáo sư Tankó Béla, viện đã trở thành một trong những trung tâm nghiên cứu và giáo dục hàng đầu của trường, đồng thời góp phần quan trọng vào sự phát triển khoa học trong lĩnh vực sinh hóa và sinh học phân tử tại Hungary.
Trong dịp kỷ niệm này, một hội nghị khoa học đặc biệt đã được tổ chức, nơi các nhà khoa học và giảng viên trình bày về những thành tựu nổi bật trong 75 năm qua, cũng như giới thiệu hoạt động giáo dục và nghiên cứu đa dạng của viện. Các nghiên cứu tại BMBI trải dài trên nhiều lĩnh vực: từ cơ chế hóa sinh của quá trình chết tế bào, mối liên hệ giữa miễn dịch bẩm sinh và các bệnh nhiễm virus, đến nghiên cứu về retrovirus và sự biệt hóa của tế bào gốc.
Giáo sư Mátyus László, Trưởng khoa Y học Tổng quát phát biểu tại hội nghị kỷ niệm: “Các thế hệ đi trước của chúng tôi với tầm nhìn vượt thời đại đã thành lập Viện Sinh hóa cách đây bảy mươi lăm năm. Vào thời điểm đó, khi nhiều người vẫn chưa nghĩ đến các hướng phát triển này, họ không chỉ khởi xướng mà còn thực hiện công việc với chất lượng cao. Kể từ đó, viện vẫn là một trong những lá cờ đầu của Khoa Y học Tổng quát, cả về giáo dục lẫn hoạt động khoa học” – nhấn mạnh Giáo sư Mátyus László, Trưởng khoa Y học Tổng quát, tại hội nghị kỷ niệm”.
Viện đã được Viện Hàn lâm Khoa học Hungary (MTA) công nhận là “Nơi nghiên cứu xuất sắc” nhờ những đóng góp nổi bật trong nghiên cứu khoa học. Hạ tầng nghiên cứu của viện cũng rất ấn tượng, đặc biệt là các phòng thí nghiệm phục vụ công tác phân tích protein – Proteomika Szolgáltató Laboratórium – đã được công nhận là một phần của Hệ thống Sinh học Hệ thống của Đại học Debrecen, trở thành một trong những cơ sở hạ tầng nghiên cứu hàng đầu do Cơ quan Quốc gia về Nghiên cứu, Phát triển và Đổi mới lựa chọn.
Lịch sử lãnh đạo và phát triển hạ tầng
Viện BMBI trải qua ba giai đoạn lãnh đạo quan trọng. Sau Giáo sư Tankó Béla, Giáo sư Elődi Pál (1974–1993) tiếp quản vai trò giám đốc, đặt trọng tâm vào phát triển giáo dục, đặc biệt là đào tạo thực hành cho sinh viên. Năm 1993, Giáo sư Fésüs László (1993–2013) tiếp tục dẫn dắt viện, nâng cấp trang thiết bị và thành lập nhiều phòng thí nghiệm dịch vụ, đồng thời xây dựng Khu thí nghiệm động vật thực nghiệm, nơi cho phép nghiên cứu các kỹ thuật biến đổi gen.
Kể từ năm 2013, Giáo sư Tőzsér József đảm nhận vị trí viện trưởng. Ông cho biết: “Tại viện chúng tôi có sáu phòng thí nghiệm nghiên cứu lớn, cùng năm nhóm nghiên cứu độc lập, tập trung vào cơ chế hóa sinh của quá trình chết tế bào, mối quan hệ giữa miễn dịch bẩm sinh và các bệnh nhiễm virus, nghiên cứu hóa sinh của retrovirus, cũng như sự biệt hóa của tế bào gốc. Viện sở hữu cơ sở hạ tầng xuất sắc ở quy mô quốc tế, phần lớn được tổ chức thành các phòng thí nghiệm dịch vụ phục vụ cộng đồng nghiên cứu rộng lớn hơn.”
Với hạ tầng này, BMBI không chỉ phục vụ nghiên cứu nội bộ mà còn hỗ trợ cộng đồng khoa học rộng hơn thông qua các phòng thí nghiệm dịch vụ chuyên biệt. Viện hiện có sáu phòng thí nghiệm nghiên cứu lớn cùng năm nhóm nghiên cứu độc lập, mỗi nhóm tập trung vào những lĩnh vực nghiên cứu chuyên sâu khác nhau.
Bên cạnh nghiên cứu, giáo dục cũng là một trọng tâm của viện. Hàng năm, các giảng viên BMBI đào tạo khoảng 2.000 sinh viên từ nhiều khoa khác nhau, bao gồm sinh viên Y và Nha khoa, sinh viên Thạc sĩ Sinh học phân tử và Công nghệ sinh học, cũng như sinh viên Thạc sĩ Nghiên cứu lâm sàng và Cử nhân Công nghệ sinh học. Việc giảng dạy được thực hiện bằng cả tiếng Hungary và tiếng Anh, đáp ứng nhu cầu quốc tế hóa trong giáo dục.
Trong buổi lễ kỷ niệm, sau các bài thuyết trình về lịch sử và thành tựu của viện, các tham dự viên còn được giới thiệu chi tiết về hoạt động nghiên cứu của từng phòng thí nghiệm. Đây không chỉ là dịp nhìn lại chặng đường 75 năm, mà còn là cơ hội để cộng đồng khoa học trong và ngoài nước hiểu rõ hơn về những đóng góp quan trọng của BMBI trong lĩnh vực sinh hóa và sinh học phân tử.
Viện Sinh hóa và Sinh học phân tử Debrecen đã và đang khẳng định vị thế là một trong những trung tâm nghiên cứu và giáo dục hàng đầu, với cả năng lực khoa học xuất sắc và chất lượng đào tạo vượt trội. 75 năm qua là minh chứng cho sự kiên trì, tầm nhìn và nỗ lực không ngừng của các thế hệ nhà khoa học, và tương lai hứa hẹn những bước tiến mới đầy triển vọng.
