Lễ trao bằng tiến sĩ năm 2026 của Đại học Công nghệ và Kinh tế Budapest (BME) vừa diễn ra cuối tuần qua với sự tham dự của lãnh đạo nhà trường, đại diện Viện Hàn lâm Khoa học Hungary cùng đông đảo giảng viên, nghiên cứu sinh và khách mời. Tại sự kiện, 202 nhà nghiên cứu chính thức nhận bằng tiến sĩ, chín giảng viên được trao chứng nhận habilitation và hai học giả quốc tế được vinh danh bằng các danh hiệu danh dự của trường.
Buổi lễ không chỉ ghi nhận những thành tựu học thuật của các tân tiến sĩ và giảng viên mà còn nhấn mạnh vai trò của nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và hợp tác quốc tế trong sự phát triển của giáo dục đại học. Thông điệp xuyên suốt được lãnh đạo BME gửi gắm là trách nhiệm của thế hệ nghiên cứu mới trong việc đóng góp tri thức cho xã hội và tiếp tục theo đuổi các giá trị học thuật ở chuẩn mực cao nhất.
Tôn vinh thành tựu khoa học và tinh thần học thuật
Mở đầu buổi lễ, Hiệu trưởng BME Charaf Hassan đã chúc mừng GS. Rita Kiss, Trưởng bộ môn Cơ điện tử, Quang học và Tin học Cơ khí, người vừa được bầu làm Phó Chủ tịch phụ trách khối khoa học tự nhiên của Viện Hàn lâm Khoa học Hungary tại kỳ họp toàn thể lần thứ 200 của cơ quan này.
Tham dự sự kiện có các lãnh đạo chủ chốt của trường, gồm các phó hiệu trưởng phụ trách đào tạo, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, khoa học và hợp tác quốc tế, cùng lãnh đạo các khoa. Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Hungary Tamás Freund và Tổng thư ký László Kollár cũng có mặt tại buổi lễ.
Trong bài phát biểu khai mạc, Hiệu trưởng Charaf Hassan nhấn mạnh rằng đây là ngày hội của khoa học, giáo dục và cả sự bền bỉ. Ông ghi nhận những nỗ lực của các tân tiến sĩ và các giảng viên vừa hoàn thành quá trình habilitation, đồng thời khẳng định thành tựu của họ có ý nghĩa đặc biệt đối với tương lai đào tạo và nghiên cứu của nhà trường.
Ông nói: “Bằng tiến sĩ không phải là điểm kết thúc mà là khởi đầu: khởi đầu của một hành trình sáng tạo lâu dài và đầy trách nhiệm, nơi chất lượng, đạo đức và tinh thần nêu gương giữ vai trò đặc biệt quan trọng.”
Theo hiệu trưởng BME, thế giới hiện nay chưa bao giờ cần đến những nhà nghiên cứu, kỹ sư và chuyên gia kinh tế được đào tạo bài bản nhiều như hiện tại. Ông nhấn mạnh: “Tri thức tạo ra cơ hội, nhưng đồng thời cũng trao cho chúng ta trách nhiệm.”
Nhân dịp này, ông cũng gửi lời chúc mừng tới GS. Rita Kiss với cương vị mới tại Viện Hàn lâm Khoa học Hungary, đồng thời chúc mừng Attila Aszódi vừa được bầu làm Chủ tịch Học viện Kỹ sư Hungary.
Đề cập đến vị thế quốc tế của trường, ông cho biết BME đang nằm trong nhóm dẫn đầu về khả năng thu hút các nguồn tài trợ nghiên cứu và đổi mới sáng tạo của Liên minh châu Âu. Số lượng sinh viên và cán bộ tham gia các chương trình trao đổi Erasmus tiếp tục tăng qua từng năm. Hiệu trưởng cũng nhắc lại việc trường vừa tái khẳng định liên minh với chín trường đại học kỹ thuật hàng đầu châu Âu trong khuôn khổ mạng lưới EELISA tại cuộc họp diễn ra ở Madrid.
Vinh danh các học giả và các giảng viên
Sau bài phát biểu của hiệu trưởng, ban tổ chức nhắc lại truyền thống lâu đời của BME trong việc trao các danh hiệu danh dự cho những nhà khoa học và chuyên gia có uy tín quốc tế.
Thay mặt Khoa Cơ khí, Hiệu trưởng khoa Imre Orbulov đã đề cử GS. Gábor Orosz nhận danh hiệu Tiến sĩ Danh dự vì những đóng góp nổi bật trong lĩnh vực khoa học cơ khí. Hiện là giáo sư tại Đại học Michigan, ông được biết đến là một trong những chuyên gia hàng đầu thế giới về các hệ động lực phi tuyến.
Các kết quả nghiên cứu của GS. Orosz được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như hệ thống giao thông gồm xe tự lái và xe do con người điều khiển, nghiên cứu mạng nơ-ron cũng như mô hình hóa sự lây lan của dịch bệnh. Ông cũng là người đưa ra mô tả lý thuyết về hiện tượng ùn tắc giao thông “ảo” hay còn gọi là “phantom traffic jam”.
Ở lĩnh vực kiến trúc, Hiệu trưởng Khoa Kiến trúc Tamás Varga đề cử kiến trúc sư Parajdi Mester László nhận danh hiệu Thạc sĩ Danh dự. Sinh ra tại Budapest và hoạt động nghề nghiệp chủ yếu tại Pháp, ông có nhiều thập kỷ làm việc ở khu vực Sahel và các vùng khủng hoảng khác tại châu Phi.
Parajdi Mester László từng nhiều lần tham gia giảng dạy với tư cách diễn giả khách mời tại Trường Tiến sĩ Kiến trúc của BME, đồng thời là cố vấn và giảng viên cho các học phần thuộc Bộ môn Kiến trúc Khám phá. Năm 2023, một phần các tác phẩm của ông được giới thiệu tại triển lãm Time.Space.Existence ở Venice với chủ đề “Our Take on Africa”.
Sau khi được Thượng viện nhà trường thông qua, hai danh hiệu được chính thức trao cho GS. Gábor Orosz và kiến trúc sư Parajdi Mester László. Cả hai cũng trình bày các bài giảng khoa học ngắn giới thiệu về lĩnh vực chuyên môn của mình.
Tiếp đó là phần trao chứng nhận habilitation. Chủ tịch Hội đồng Habilitation và Tiến sĩ của trường, Gábor Takács, cho biết sau quá trình đánh giá công khai theo quy định, hội đồng đã quyết định trao chứng nhận habilitation cho chín giảng viên.
Các học giả được công nhận gồm András Lengyel và Miklós Patziger trong lĩnh vực kỹ thuật xây dựng; Iván Gábor Nagy trong kiến trúc; Gábor Csernák và Miklós Horváth trong cơ khí; Gábor Rétvári trong khoa học máy tính; Szabolcs Czifrus trong vật lý; cùng András Bethlendi và Attila Buzási trong quản trị và khoa học tổ chức.
202 nghiên cứu sinh chính thức nhận bằng tiến sĩ
Phần trọng tâm của buổi lễ là nghi thức trao bằng tiến sĩ cho 202 nghiên cứu sinh hoàn thành chương trình đào tạo và bảo vệ thành công luận án.
Lễ trao bằng bắt đầu bằng phần tuyên dương Dóra Varnyú, người có thành tích học tập đặc biệt xuất sắc. Từ năm học thứ chín cho đến hết quá trình đào tạo, cô đều đạt kết quả xuất sắc ở tất cả các môn học và kỳ thi. Trong chương trình tiến sĩ, mọi kỳ đánh giá của cô đều được chấm loại xuất sắc, còn luận án tiến sĩ được hội đồng đánh giá ở mức summa cum laude.
Trên cơ sở những thành tích này, Hội đồng Habilitation và Tiến sĩ của trường đã đề xuất trao tặng cho cô danh hiệu tiến sĩ xuất sắc cấp quốc gia theo hình thức Promotio sub auspiciis praesidentis Rei Publicae.
Thay mặt các nghiên cứu sinh, kỹ sư xây dựng Krisztián Király đã đề nghị Thượng viện nhà trường chính thức phong học vị tiến sĩ cho các ứng viên đủ điều kiện. Sau đó, lãnh đạo các khoa lần lượt trình danh sách ứng viên được đề xuất trao bằng.
Theo các đề cử được công bố, số lượng tân tiến sĩ trải rộng trên nhiều lĩnh vực nghiên cứu. Khoa Kỹ thuật Xây dựng đề xuất 24 tiến sĩ ngành kỹ thuật xây dựng và hai tiến sĩ ngành khoa học trái đất. Khoa Cơ khí đề xuất 26 tiến sĩ ngành cơ khí. Khoa Kiến trúc đề xuất năm tiến sĩ ngành kỹ thuật kiến trúc và 19 tiến sĩ ngành nghệ thuật xây dựng.
Khoa Kỹ thuật Hóa học và Kỹ thuật Sinh học đề xuất 19 tiến sĩ trong lĩnh vực kỹ thuật sinh học, môi trường và hóa học, cùng 12 tiến sĩ ngành hóa học. Khoa Kỹ thuật Điện và Tin học đề xuất 20 tiến sĩ ngành khoa học máy tính và 21 tiến sĩ ngành kỹ thuật điện.
Khoa Giao thông vận tải và Kỹ thuật phương tiện đề xuất 21 tiến sĩ. Khoa Khoa học Tự nhiên đề xuất 15 tiến sĩ vật lý, sáu tiến sĩ toán học và khoa học tính toán, cùng tám tiến sĩ ngành tâm lý học. Khoa Kinh tế và Khoa học Xã hội đề xuất chín tiến sĩ trong lĩnh vực quản trị và khoa học tổ chức.
Sau phần trình danh sách, đại diện các khoa đặt tay lên quyền trượng của trường và cùng đọc lời tuyên thệ tiến sĩ do Krisztián Király xướng đọc.
Kết thúc nghi lễ, hiệu trưởng cùng các trưởng khoa lần lượt trao bằng chứng nhận quyền sử dụng học vị tiến sĩ cho toàn bộ 202 tân tiến sĩ. Thay mặt những người vừa được phong học vị, Krisztián Király gửi lời cảm ơn tới nhà trường và tuyên bố rằng các tân tiến sĩ cam kết thực hiện trách nhiệm nghề nghiệp của mình vì sự nghiệp khoa học, vì trường đại học và vì Hungary.
