Ngày 14/9, hội thảo Connecting Continents 2026 về nước, thực phẩm và các giải pháp phát triển bền vững diễn ra tại Trường Đại học Hùng Vương TP.HCM, với sự phối hợp của Hungarian Water Partnership (HWP) và Tổng Lãnh sự quán Hungary tại TP.HCM.
Sự kiện quy tụ đại diện ngoại giao, trường đại học, tổ chức chuyên môn, giới nghiên cứu và doanh nghiệp Hungary, Việt Nam cùng khu vực. Trong đó, công nghệ nước trở thành một trọng tâm hợp tác khi phía Hungary đặt mục tiêu đưa các giải pháp vào thử nghiệm tại Việt Nam, kết hợp chuyển giao công nghệ với nghiên cứu và đào tạo.
Nếu những mô hình này cho kết quả phù hợp, Việt Nam đồng thời có thể trở thành điểm kết nối để mở rộng quan hệ với các thị trường khác tại Đông Nam Á.
Từ kết nối chuyên môn đến những dự án thử nghiệm
Tham dự Connecting Continents 2026 có Tổng Lãnh sự Hungary tại TP.HCM Gábor Lehőcz; Tùy viên Thương mại Đối ngoại Zsófia Mosonyi; đại diện HWP Róbert Forintos; Tradeland Group, H2Consortium Ltd. cùng các trường đại học, tổ chức nghiên cứu và doanh nghiệp hai nước.
Phía Việt Nam có TS. Nguyễn Thị Mỹ Dung, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Hùng Vương TP.HCM; đại diện Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM, Đại học Công Thương TP.HCM, Đại học Tôn Đức Thắng, Đại học Công nghệ Sài Gòn, Hội Cấp Thoát nước Việt Nam, Trung tâm Công nghệ Môi trường (ENTEC) cùng các doanh nghiệp như SCC Investment Corporation, SAWACO và Fujiwa Việt Nam. Hoa hậu Môi trường Quốc tế 2023 Nguyễn Thanh Hà cũng tham gia chương trình.
Tổng Lãnh sự Gábor Lehőcz cho biết nước là một trong những lĩnh vực Hungary có kinh nghiệm công nghệ và có thể mở rộng hợp tác với Việt Nam. Các doanh nghiệp Hungary hiện sở hữu những giải pháp liên quan đến xử lý nước uống, nước thải, nước ngầm, loại bỏ một số chất ô nhiễm đặc thù, xử lý nước phân tán và quản lý hệ thống nước.
Một hướng được phía Hungary quan tâm là cùng các đối tác Việt Nam xác định những vấn đề cụ thể, đưa công nghệ vào thử nghiệm trong điều kiện thực tế, sau đó đánh giá khả năng chuyển giao và nhân rộng. Doanh nghiệp, trường đại học, giới nghiên cứu và các đơn vị hoạt động trong ngành nước có thể cùng tham gia quá trình này.
Các chương trình hợp tác gần đây giữa HWP và một số trường đại học Việt Nam cũng được xây dựng theo hướng kết nối công nghệ với nghiên cứu và đào tạo. Qua đó, sinh viên, giảng viên và nhà nghiên cứu có thể tham gia các dự án thử nghiệm, trao đổi chuyên môn, thực tập và tiếp cận công nghệ Hungary.
Nếu những mô hình triển khai tại Việt Nam đạt kết quả phù hợp, phía Hungary cũng xem Việt Nam như một điểm kết nối để phát triển quan hệ với các thị trường khác tại Đông Nam Á.
Công nghệ Hungary trước những bài toán của ngành nước Việt Nam
Theo ông Róbert Forintos, đồng Chủ tịch HWP, tổ chức hiện kết nối hơn 40 thành viên và đối tác chiến lược trong ngành nước. Tại Việt Nam, HWP nhận thấy nhu cầu ở nhiều lĩnh vực như xử lý asen, xử lý nước phân tán, tái sử dụng nước thải, quản lý ngập và thoát nước, xử lý nước nhiễm mặn và bảo đảm nguồn cung nước trước những tác động của khí hậu.
Một trong những công nghệ được phía Hungary giới thiệu tại hội thảo là AsMET, vật liệu hấp phụ có khả năng loại bỏ asen III và V. Vật liệu có thể được tái sinh để tiếp tục sử dụng và được tích hợp trong hệ thống PurAID.
Mỗi thiết bị PurAID có thể xử lý khoảng 6.000–10.000 lít nước mỗi ngày, sử dụng điện lưới hoặc pin mặt trời, phù hợp với những khu vực chưa có hệ thống cấp nước tập trung hoàn chỉnh. Nhiều thiết bị cũng có thể được kết nối thành cụm và giám sát tập trung.
Theo HWP, AsMET và PurAID từng được thử nghiệm tại Hà Nội trong sáu tháng vào năm 2024, với công suất khoảng 10m³/ngày. Hiệu suất loại bỏ asen đạt trên 95%, đưa hàm lượng asen trong nước sau xử lý xuống dưới ngưỡng 10 microgam/lít. Trước đó, một doanh nghiệp thuộc mạng lưới HWP cũng tham gia dự án nhà máy xử lý nước sử dụng nguồn nước sông tại Quảng Bình, công suất 10.000m³/ngày.
Tại hội thảo, các chuyên gia còn trao đổi về nhiều hướng công nghệ khác. Phiên chuyên môn đầu tiên có phần giới thiệu HWP của Róbert Forintos, chia sẻ của Phó Tổng Giám đốc SCC Investment Corporation Nguyễn Trường Hùng và tham luận “Connecting Continents: Thirty years of business success in Asia” của điều phối viên dự án Tímea Kricskovics.
Phiên tiếp theo mở rộng sang những chủ đề về nghiên cứu, an toàn nước và đổi mới công nghệ, trong đó có ứng dụng phụ phẩm Opuntia ficus-indica trong vật liệu bao bì thực phẩm chức năng, kinh nghiệm của H2O Consortium Ltd. tại Lào, kiểm soát an toàn vi sinh trong hệ thống cấp nước và phần giới thiệu trực tuyến về Geogold Kárpátia Ltd.
Nhu cầu nước đô thị có thể đạt 20–22 triệu m³ mỗi ngày
GS.TS Trần Đức Hạ, Ủy viên Thường trực Hội Cấp thoát nước Việt Nam, cho biết Việt Nam hiện có hơn 1.000 nhà máy và trạm cấp nước với tổng công suất khoảng 13,2 triệu m³/ngày. Trong khi đó, nhu cầu nước đô thị được dự báo tăng từ khoảng 12 triệu m³/ngày vào năm 2025 lên 20–22 triệu m³/ngày vào năm 2030.
Thách thức không chỉ nằm ở việc tăng công suất. Chất lượng nguồn nước đặt ra yêu cầu xử lý nhiều nhóm chất ô nhiễm khác nhau như asen, mangan, amoni, độ mặn, vi sinh vật và các hợp chất hữu cơ, bên cạnh những chất mới được quan tâm như kháng sinh, POPs và PFAS.
Theo ông Hạ, các nhà máy vì vậy cần nâng cao khả năng xử lý chuyên sâu và kiểm soát chất lượng nước xuyên suốt từ nguồn đến mạng lưới phân phối. Một số doanh nghiệp đã bắt đầu ứng dụng SCADA, GIS, đồng hồ thông minh và cảm biến. Những công nghệ như IoT, trí tuệ nhân tạo, bản sao số, viễn thám và hệ thống dự báo sớm cũng có thể được sử dụng nhiều hơn trong thời gian tới.
Việt Nam đồng thời cần phát triển giải pháp xử lý nước nhiễm mặn, tái sử dụng nước thải, giảm thất thoát và những mô hình cấp nước có quy mô phù hợp với từng khu vực để đáp ứng nhu cầu gia tăng nhanh đến năm 2030.
Kết nối trường đại học, nghiên cứu và doanh nghiệp
Một trong những nội dung chính của Connecting Continents 2026 là phiên thảo luận “Connecting Water, Food and Growth – Challenges, Innovations and Business Opportunities”, do Tímea Kricskovics, thành viên Hội đồng Ủy ban Khu vực châu Á – Thái Bình Dương thuộc Phòng Thương mại và Công nghiệp Hungary, điều phối.
Các chuyên gia trao đổi về những thách thức và cơ hội đối với tăng trưởng bền vững của Việt Nam trong thập niên tới; tác động của đổi mới công nghệ đến công nghiệp, quản lý nước và thực phẩm; vai trò của dữ liệu, hệ thống giám sát và trí tuệ nhân tạo trong quản lý tài nguyên. Những yêu cầu của thị trường châu Âu về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững cũng được đề cập, cùng nhu cầu tăng cường hợp tác giữa trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp.
Sau các phiên tham luận và thảo luận, chương trình tiếp tục với hoạt động kết nối, ăn trưa doanh nghiệp và hai phiên B2B. Phiên về môi trường do Róbert Forintos và Tímea Kricskovics dẫn dắt, trong khi phiên về nước do Hung Bui và GS.TS Trần Đức Hạ phụ trách.
Các hoạt động trao đổi trực tiếp hướng tới mở rộng mạng lưới, xác định nhu cầu của từng bên và tìm kiếm những hướng hợp tác phù hợp trong lĩnh vực nước và môi trường. Ban tổ chức kỳ vọng những nội dung được chia sẻ và các mối quan hệ hình thành tại Connecting Continents 2026 có thể tiếp tục phát triển thành các dự án, hoạt động hợp tác và cơ hội kinh doanh cụ thể giữa Hungary, Việt Nam và khu vực.
