Biến đổi khí hậu, bảo tồn thiên nhiên và quản lý rừng bền vững đang trở thành những thách thức vượt qua mọi biên giới quốc gia, đòi hỏi sự phối hợp ở cấp độ quốc tế. Trong lĩnh vực này, Khoa Kỹ thuật Lâm nghiệp của Đại học Sopron đang đóng vai trò tích cực tại châu Âu. Năm 2025, GS.TS Heil Bálint, Trưởng khoa, được nhất trí bầu làm Chủ tịch SILVA Network, mạng lưới các cơ sở giáo dục đại học châu Âu đào tạo về lâm nghiệp.
Theo ông, đây không chỉ là sự ghi nhận đối với hoạt động chuyên môn mà còn là cơ hội để kiến thức và kinh nghiệm của Sopron được phát huy ở quy mô châu Âu, đồng thời giúp sinh viên tiếp cận những phương pháp và kết quả nghiên cứu mới trong đào tạo lâm nghiệp.
Hợp tác quốc tế để ứng phó những thách thức về rừng
SILVA Network được thành lập từ năm 1987, quy tụ các trường đại học châu Âu có đào tạo về lâm nghiệp. Mạng lưới hướng tới nâng cao chất lượng giáo dục, hỗ trợ trao đổi quốc tế của sinh viên và giảng viên, đồng thời thúc đẩy xây dựng giáo trình và phương pháp giảng dạy hiện đại.
Khoa Kỹ thuật Lâm nghiệp của Đại học Sopron gia nhập tổ chức từ năm 2010. Sau nhiều năm tích cực tham gia các hoạt động chuyên môn, GS.TS Heil Bálint được các thành viên nhất trí bầu làm Chủ tịch SILVA Network.
“Ngày nay, quản lý rừng không thể được xử lý tách biệt theo từng quốc gia. Các hệ thống tự nhiên có sự liên kết với nhau, vì vậy chúng ta cũng phải cùng nhau tìm kiếm giải pháp”, ông nhấn mạnh.
Từ năm 2022, SILVA Network tham gia hoạt động của FOREST EUROPE với tư cách tổ chức quan sát viên. Đây là cơ chế hợp tác cấp bộ trưởng giữa các quốc gia châu Âu và Liên minh châu Âu, nhằm xây dựng những định hướng chung về quản lý rừng bền vững.
Theo GS.TS Heil Bálint, điều kiện môi trường đang thay đổi và một trong những vấn đề quan trọng là làm thế nào duy trì rừng để các hệ sinh thái này tiếp tục thực hiện những chức năng tự nhiên trong tương lai, đồng thời tạo ra những giá trị trực tiếp cho con người.
“Rừng là những hệ sinh thái phức tạp nhất của chúng ta. Chúng đóng vai trò quan trọng trong bảo tồn đa dạng sinh học, chu trình nước và duy trì sự ổn định của môi trường. Những chức năng này ít nhất cũng quan trọng như giá trị kinh tế của rừng, dù xét về kinh tế học, ngày nay hầu như không nơi nào tính đến chúng”, ông nói.
Đưa công nghệ mới vào đào tạo lâm nghiệp
Hợp tác quốc tế cũng mang lại lợi ích trực tiếp cho sinh viên Đại học Sopron. Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh, nội dung đào tạo tại các trường đại học cần được cập nhật thường xuyên để theo kịp những thay đổi về kiến thức và phương pháp.
“Ngày nay, kiến thức thay đổi nhanh hơn nhiều so với trước đây. Vì vậy, chúng ta thường xuyên phải xem xét lại mình đang dạy gì và dạy như thế nào. Thông qua hợp tác quốc tế, chúng tôi có thể đưa những kết quả nghiên cứu và phương pháp mới nhất vào chương trình đào tạo”, trưởng khoa cho biết.
Trong những năm gần đây, Khoa Kỹ thuật Lâm nghiệp đã giới thiệu tại các hội nghị của SILVA Network nhiều sáng kiến nhận được sự quan tâm từ các đối tác châu Âu. Hội nghị tổ chức tại Sopron năm 2023 tập trung vào truyền thông lâm nghiệp, trong đó thảo luận cách trình bày các kết quả nghiên cứu và vấn đề quản lý rừng theo hướng dễ hiểu.
Một năm sau, nội dung thảo luận chuyển sang vai trò của kiến thức khoa học xã hội trong đào tạo lâm nghiệp. Đến năm 2025, các chuyên gia trao đổi về ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục và hệ thống đào tạo lâm nghiệp được tổ chức đồng bộ tại Hungary.
“Không nên né tránh trí tuệ nhân tạo mà cần học cách sử dụng nó một cách hiệu quả. Đây là cơ hội lớn để chúng ta làm việc hiệu quả hơn và truyền đạt kiến thức hiện đại hơn cho sinh viên”, GS.TS Heil Bálint nói.
Ông cũng đề cập đến vai trò ngày càng quan trọng của máy bay không người lái. Công nghệ này hỗ trợ nghiên cứu, khảo sát bằng laser, chụp ảnh trên không, theo dõi quần thể động vật hoang dã và đánh giá tình trạng rừng, đồng thời thu hút sự quan tâm của sinh viên.
Mô hình đào tạo liên thông và vai trò của Sopron tại châu Âu
Đại học Sopron cũng giới thiệu với các đối tác quốc tế một hệ thống đào tạo được xây dựng theo hướng liên thông, từ giáo dục nghề nghiệp bậc trung học, đào tạo đại học cho đến các chương trình đào tạo và bồi dưỡng chuyên môn.
“Việc học tập suốt đời ngày nay đã trở thành một phần tự nhiên của nghề nghiệp. Điều quan trọng là các chương trình đào tạo phải được xây dựng nối tiếp nhau từ bậc trung học, để các chuyên gia sau này vẫn có thể liên tục phát triển kiến thức của mình”, GS.TS Heil Bálint nhấn mạnh.
Theo ông, các chuyên gia nước ngoài đã đón nhận mô hình của Hungary với sự quan tâm. Hệ thống này là kết quả của nhiều năm phối hợp giữa các cấp đào tạo.
Bên cạnh hoạt động chuyên môn gắn với vai trò Chủ tịch SILVA Network của GS.TS Heil Bálint, từ mùa thu năm 2025, Đại học Sopron còn trở thành đối tác chuyên môn về truyền thông của FOREST EUROPE.
Nhân viên studio truyền thông của trường đã thực hiện video, hình ảnh và các cuộc phỏng vấn chuyên gia tại những cuộc gặp chuyên môn ở Stockholm và Malmö. Đội ngũ này sau đó tiếp tục tham gia công tác truyền thông cho hội nghị cấp bộ trưởng năm 2026 tại Stockholm.
Khi được hỏi tại sao nghề lâm nghiệp vẫn đáng để lựa chọn trong hiện tại, GS.TS Heil Bálint cho rằng vai trò của rừng đang ngày càng được nâng cao. Khi ngày càng nhiều diện tích tự nhiên được xây dựng và đô thị hóa, những hệ thống tự nhiên giúp duy trì cân bằng môi trường càng trở nên có giá trị.
“Người làm nghề lâm nghiệp lựa chọn một công việc vừa phục vụ thiên nhiên vừa phục vụ con người. Tôi khó có thể hình dung một nơi làm việc nào đẹp hơn việc mỗi ngày được làm việc giữa thiên nhiên, đồng thời tạo ra những giá trị thực sự cho các thế hệ tương lai”, ông chia sẻ.
