Đầu tháng 6, cuốn sách “Vị ngọt của thấu hiểu” của nhà dân tộc học người Hungary Gábor Vargyas đã được giới thiệu tới độc giả Việt Nam thông qua hai sự kiện liên tiếp tại TP.HCM và Hà Nội. Đây là bản tiếng Việt của công trình nghiên cứu về cộng đồng người Bru – Vân Kiều, kết tinh từ gần 40 năm làm việc thực địa, nghiên cứu và gắn bó của tác giả với Việt Nam. Không chỉ mang ý nghĩa học thuật, việc xuất bản cuốn sách còn đánh dấu hành trình đưa những kết quả nghiên cứu trở lại chính cộng đồng và đất nước nơi công trình được thực hiện. Tại các buổi giao lưu, những chia sẻ của GS Gábor Vargyas về quãng thời gian sống cùng người Bru – Vân Kiều và tình cảm dành cho Việt Nam đã để lại nhiều xúc động cho người tham dự.
Những cảm xúc đặc biệt tại buổi ra mắt ở TP.HCM
Tối 9/6, tại TP.HCM, GS Gábor Vargyas tham dự lễ ra mắt bản tiếng Việt cuốn sách “Vị ngọt của thấu hiểu”. Với nhà nghiên cứu người Hungary, đây không chỉ là một cột mốc trong sự nghiệp học thuật mà còn là dịp nhìn lại chặng đường dài gắn bó với mảnh đất và con người Việt Nam.
Chia sẻ tại sự kiện, ông cho biết việc được chứng kiến công trình nghiên cứu của mình đến tay độc giả Việt Nam mang ý nghĩa đặc biệt. “Đối với một tác giả, một nhà nghiên cứu khoa học, không có gì hạnh phúc hơn khi thấy thành quả của mình được xuất bản. Đây là câu chuyện của 40 năm lịch sử và những đợt đi thực địa dài ngày mà tôi coi như cả cuộc đời mình đã dành cho Việt Nam”, ông nói.
Theo GS Gábor Vargyas, từ năm 1985 đến năm 1989, ông đã sống cùng một gia đình người Bru tại Khe Sanh, Quảng Trị để tìm hiểu đời sống, ngôn ngữ và các tập quán của cộng đồng này. Ông cho rằng niềm vui lớn nhất của một nhà dân tộc học là có thể đưa kết quả nghiên cứu trở lại nơi mình đã thực hiện nghiên cứu bằng chính ngôn ngữ của quốc gia đó.
Trong phần giao lưu với độc giả, vị giáo sư nhiều lần xúc động khi nhắc đến những ký ức gắn bó với Việt Nam. Ông cho biết chuyến trở lại lần này càng trở nên ý nghĩa hơn khi có con trai đồng hành. “Năm nay là một cơ hội rất đặc biệt vì con trai tôi cũng đi cùng. Ngày mai, hai cha con sẽ đi Khe Sanh để thăm lại những bản cũ và những người bạn xưa mà con trai tôi đã được nghe kể từ khi còn nhỏ. Những ký ức và tình cảm ấy thật sự đã khiến tôi không kìm được xúc động”, ông chia sẻ.
Tại sự kiện, Tổng lãnh sự Hungary tại TP.HCM cho biết dự án xuất bản bản tiếng Việt của cuốn sách đã được hai bên theo đuổi từ giai đoạn 2019-2020. Dịch giả TS Giáp Thị Minh Trang nhận định công trình không chỉ có giá trị tư liệu mà còn mang đến góc nhìn nhân học thông qua những phân tích và đối chiếu chuyên sâu của tác giả về cộng đồng người Bru – Vân Kiều.
Giới thiệu sách tới độc giả tại Hà Nội
Ba ngày sau, ngày 12/6, một buổi giới thiệu sách và thảo luận bàn tròn với sự hiện diện của tác giả được tổ chức tại Đại sứ quán Hungary ở Hà Nội.
Tại sự kiện, Đại sứ Hungary tại Việt Nam Tibor Baloghdi đã chào đón GS Gábor Vargyas, dịch giả Giáp Thị Minh Trang, nhà dân tộc học Đinh Hồng Hải cùng các khách mời. Chương trình tập trung vào việc giới thiệu quá trình hình thành cuốn sách cũng như những năm tháng nghiên cứu thực địa của tác giả trong cộng đồng người Bru ở miền Trung Việt Nam.
Các thành viên tham gia buổi thảo luận đã trao đổi về phương pháp điền dã, những trải nghiệm nghiên cứu kéo dài nhiều năm của GS Gábor Vargyas và bối cảnh ra đời của công trình. Qua đó, độc giả có thêm góc nhìn về hành trình tiếp cận, tìm hiểu đời sống văn hóa, xã hội và thế giới quan của cộng đồng người Bru – Vân Kiều.
Sự kiện kết thúc bằng hoạt động ký tặng sách cho độc giả tham dự. Đây cũng là lần thứ hai một công trình của GS Gábor Vargyas được giới thiệu tại Việt Nam. Trước đó, cuốn “Bất chấp định mệnh” của ông đã ra mắt tại Bảo tàng Dân tộc học vào năm 2018.
Công trình nghiên cứu về một cộng đồng dân tộc thiểu số Việt Nam
“Vị ngọt của thấu hiểu” được dịch từ nguyên bản tiếng Hungary. Cuốn sách tập trung vào các vấn đề liên quan đến điền dã, chính trị và đạo đức trong khu vực rừng núi miền Trung Việt Nam, đồng thời phản ánh kết quả của nhiều năm nghiên cứu thực địa trong cộng đồng người Bru – Vân Kiều.
Thông qua những ghi chép và phân tích chuyên sâu, tác giả giới thiệu tới độc giả đời sống, tập quán, cách tổ chức xã hội cũng như những biến đổi mà cộng đồng này trải qua trong bối cảnh hiện đại. Công trình đồng thời cho thấy mối quan hệ giữa nhà nghiên cứu với cộng đồng được nghiên cứu, cũng như những vấn đề đạo đức và phương pháp luận trong nghiên cứu dân tộc học.
Trong gần bốn thập niên gắn bó với Việt Nam, GS Gábor Vargyas đã dành nhiều tâm huyết cho việc tìm hiểu người Bru – Vân Kiều. Những kết quả nghiên cứu của ông không chỉ giúp làm rõ hơn các đặc điểm văn hóa của một cộng đồng dân tộc thiểu số ở miền Trung Việt Nam mà còn góp phần đưa những tri thức đó đến với giới học thuật quốc tế.
Việc cuốn sách được xuất bản bằng tiếng Việt mang ý nghĩa đặc biệt đối với tác giả. Sau nhiều năm nghiên cứu và công bố ở nước ngoài, công trình giờ đây đã có cơ hội đến với chính những độc giả của đất nước nơi những câu chuyện, con người và trải nghiệm trong cuốn sách được hình thành.
