Hai mươi lăm năm trước, quyết định sáp nhập các cơ sở giáo dục đại học tại Debrecen đã mở ra một chương mới trong lịch sử học thuật của thành phố. Ngày nay, nhìn lại chặng đường ấy, Đại học Debrecen không chỉ là một trung tâm đào tạo và nghiên cứu quy mô lớn của Hungary, mà còn là biểu tượng của sự gắn kết giữa tri thức, đức tin và cộng đồng đô thị.
Nhân kỷ niệm 25 năm hợp nhất giáo dục đại học Debrecen, Quỹ Gróf Tisza István của Đại học Debrecen và Giáo phận Cải cách Tiszántúl đã tổ chức lễ kỷ niệm trọng thể tại trường. Sự kiện có sự tham dự và phát biểu của Tổng thống Hungary Sulyok Tamás, người cũng trao quyết định bổ nhiệm hiệu trưởng cho Giáo sư Bács Zoltán – tân hiệu trưởng của trường trong nhiệm kỳ tới.
Từ Református Kollégium đến đại học tích hợp hiện đại
Đại học Debrecen được thành lập năm 2000 trên cơ sở sáp nhập bốn đơn vị: Đại học Khoa học Kossuth Lajos, Đại học Y khoa Debrecen, Đại học Nông nghiệp Debrecen và Trường Cao đẳng Sư phạm Wargha István tại Hajdúböszörmény. Tuy nhiên, cội nguồn của nền đại học nơi đây còn được truy về tận năm 1538, khi Református Kollégium ra đời, đặt nền móng cho một truyền thống học thuật gắn với Tin Lành Cải cách và đời sống trí thức Hungary.
Ông Kossa György, Chủ tịch Hội đồng quản trị Quỹ Gróf Tisza István vì Đại học Debrecen, nhắc lại rằng đã tròn một phần tư thế kỷ kể từ ngày интеграция và gần nửa thiên niên kỷ kể từ khi “tri thức, đức tin và cộng đồng thành phố gặp nhau” tại Debrecen.
Ông thẳng thắn nhắc tới những giai đoạn khó khăn khi trường bị tước tài sản, bị chia cắt cơ cấu tổ chức và bị hạn chế quyền tự chủ. Tuy vậy, ý tưởng universitas – cộng đồng học thuật – vẫn tồn tại, bởi nó không chỉ nằm trong các tòa nhà mà sống trong con người. Chính vì vậy, sự hợp nhất năm 2000 mang ý nghĩa lịch sử khi các lãnh đạo và cơ sở giáo dục gác lại lợi ích riêng để chọn tương lai chung.
Theo ông Kossa György, quyết định ấy còn đặt nền móng cho cuộc chuyển đổi mô hình năm 2021, trao lại cho trường quyền tự chủ thực chất, khả năng quyết định độc lập và xây dựng chiến lược dài hạn.
Ông khẳng định: “Chúng ta là một thể thống nhất, một tâm hồn, vượt qua mọi biên giới. Chúng ta tuyên bố rằng chúng ta tin vào những giá trị đích thực và việc tạo ra giá trị trong một thế giới đã trở nên thực dụng trong cả các mối quan hệ xã hội và con người. Hôm nay, hơn 52 nghìn trái tim cùng đập, trái tim của sinh viên, giáo viên, nhà nghiên cứu, người chữa bệnh và tất cả những người đóng góp cho Đại học Debrecen, phục vụ cho sự phát triển của quê hương. Đây là phương hướng, đây là trách nhiệm và đây là tương lai.”
Đại học và sứ mệnh quốc gia trong thế kỷ 21
Trong bài phát biểu của mình, Tổng thống Sulyok Tamás nhấn mạnh rằng cách đây 25 năm, một thay đổi có ý nghĩa đối với toàn dân tộc đã diễn ra tại Debrecen. Việc tích hợp các cơ sở đào tạo đã tạo nên một trung tâm tri thức độc đáo, nâng cao vị thế của thành phố và tăng cường uy tín quốc tế của Hungary. Ông nhấn mạnh rằng một trường đại học không thể chỉ là “nhà máy sản xuất bằng cấp”, mà phải là nguồn lực của thành công quốc gia, nơi kết hợp giữa trí tuệ và tâm hồn.
Thị trưởng Debrecen, Papp László, nhắc lại truyền thống hỗ trợ mạnh mẽ của thành phố dành cho trường đại học. Ngay từ đầu thế kỷ XX, thành phố đã hiến tặng khoảng 80 hold đất tại Nagyerdő, cùng hàng triệu korona để xây dựng cơ sở vật chất và bệnh viện lâm sàng. Sự hợp tác giữa chính quyền thành phố, Református Kollégium và Đại học Debrecen vẫn được duy trì đến nay.
Theo ông, quyết định tạo điều kiện pháp lý và kinh tế cho sự hợp nhất vào thời điểm chuyển giao thiên niên kỷ là một lựa chọn sáng suốt. Ngày nay, trường là một trong những động lực phát triển quan trọng nhất của thành phố và khu vực, góp phần đưa Debrecen trở thành một trong những đô thị cạnh tranh nhất Trung Âu.
Một điểm nhấn quan trọng của buổi lễ là việc Tổng thống trao quyết định bổ nhiệm hiệu trưởng cho Giáo sư Bács Zoltán, hiện là chưởng quản của trường. Nhiệm kỳ của ông kéo dài từ ngày 1/5/2026 đến 30/6/2031. Quyết định bổ nhiệm ghi nhận sự tận tâm của ông với giáo dục, vai trò nổi bật trong lĩnh vực kinh tế học, kế toán – tài chính, cũng như năng lực lãnh đạo, xây dựng cộng đồng và mở rộng quan hệ quốc tế.
Sau phần nghi lễ, các đại diện ký vào Tuyên bố long trọng, khẳng định tiếp tục hợp tác giữa các bên: quỹ, giáo phận, thành phố, trường đại học và các cơ sở liên quan. Buổi lễ tiếp nối bằng hòa nhạc tại Nhà thờ Đại học Cải cách với sự tham gia của các dàn nhạc và hợp xướng, trình diễn những tác phẩm của Händel và Vivaldi.
Khép lại ngày kỷ niệm, các đại biểu cùng đặt vòng hoa tại Đài tưởng niệm những mục sư và thầy giáo Tin Lành bị kết án và lưu đày trong thế kỷ XVII. Nghi thức tưởng niệm không chỉ nhắc lại một giai đoạn đau thương của lịch sử, mà còn khẳng định chiều sâu tinh thần và đạo lý làm nền tảng cho cộng đồng đại học Debrecen suốt gần năm thế kỷ.
Từ Református Kollégium năm 1538 đến đại học tích hợp hiện đại với hơn 52.000 trái tim cùng chung nhịp đập, câu chuyện của Đại học Debrecen là câu chuyện về sự kiên định, đoàn kết và niềm tin vào sức mạnh của tri thức trong hành trình nâng cao vị thế quốc gia.
