Kiều bào Hungary góp ý dự thảo văn kiện Đại hội XIV: tri thức và mạng lưới toàn cầu là động lực quốc gia
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV đang đến gần, Dự thảo Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII tiếp tục nhấn mạnh tư tưởng chiến lược “dân là gốc”, “Đảng vì dân phục vụ”. Trong bối cảnh đó, nhiều kiều bào Việt Nam ở nước ngoài đã gửi góp ý thiết thực nhằm hoàn thiện các văn kiện, trong đó nổi bật là ý kiến của TS Phan Bích Thiện, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Diễn đàn Phụ nữ Việt Nam tại châu Âu, từ Hungary. Những ý kiến này tập trung vào các định hướng phát triển tổng thể, kinh tế – môi trường, văn hóa – giáo dục, cũng như vai trò của cộng đồng người Việt ở nước ngoài.
TS Phan Bích Thiện cho rằng Dự thảo đã xác định đúng tinh thần kế thừa và đổi mới, đặt trọng tâm vào xây dựng đất nước “phát triển nhanh, bền vững, phồn vinh, hạnh phúc.” Tuy nhiên, theo bà, văn kiện cần thể hiện rõ hơn tầm nhìn về phát triển con người Việt Nam toàn diện, coi con người không chỉ là nguồn lực mà còn là mục tiêu của mọi chính sách. Bà đề nghị:
“Văn kiện cần nhấn mạnh hơn ba giá trị nền tảng: Độc lập dân tộc – Tự cường – Nhân văn, làm cơ sở cho sự phát triển bền vững; xác định chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và chuyển đổi nhân lực là ba trụ cột chiến lược của thời kỳ mới; bổ sung quan điểm phát triển dựa trên ‘năng lực sáng tạo, văn hóa và tri thức Việt Nam trong hội nhập quốc tế sâu rộng’.”
Định hướng phát triển kinh tế, môi trường và xã hội
Về kinh tế và môi trường, TS Phan Bích Thiện nhấn mạnh: văn kiện cần khẳng định mạnh mẽ hơn định hướng phát triển nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập sâu và hiệu quả. Bà đề xuất các nội dung cụ thể:
- Kinh tế xanh và tuần hoàn: coi đây không chỉ là xu thế mà là lựa chọn chiến lược bắt buộc để ứng phó biến đổi khí hậu và tạo dư địa tăng trưởng mới.
- Kinh tế tri thức và đổi mới sáng tạo: cần cơ chế đột phá trong đầu tư cho nghiên cứu – phát triển (R&D), thúc đẩy doanh nghiệp công nghệ cao và các trung tâm khởi nghiệp sáng tạo vùng, đặc biệt ở những địa phương có tiềm năng nhân lực trẻ.
- Phát triển nông nghiệp và nông thôn: xây dựng nông thôn văn minh, sinh thái, hiện đại, gắn với an ninh lương thực và bảo tồn bản sắc văn hóa vùng miền.
- Giảm bất bình đẳng vùng miền: nêu rõ cơ chế tài chính đặc thù cho miền núi, đồng bào dân tộc, khu vực biên giới và hải đảo để thu hẹp khoảng cách phát triển.
- Bảo vệ và tái tạo môi trường: cần đưa tái tạo rừng thành mục tiêu chiến lược quốc gia, xây dựng chương trình phục hồi hệ sinh thái và tái tạo rừng tự nhiên trên phạm vi toàn quốc. Tăng cường dịch vụ môi trường rừng và kinh tế carbon, quản lý chặt chẽ tài nguyên rừng – đất – nước, chuyển từ khai thác sang tái tạo tài nguyên.
Về văn hóa, xã hội và giáo dục, bà TS Phan Bích Thiện đề nghị: “Văn kiện cần nêu bật hơn quan điểm ‘văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là sức mạnh nội sinh quan trọng bảo đảm sự phát triển bền vững’.”
Các nội dung bổ sung bao gồm xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trên không gian mạng; bảo tồn di sản gắn với du lịch bền vững; phát triển giáo dục toàn diện, đặc biệt giáo dục công dân số và năng lực sáng tạo; bảo đảm bình đẳng giới, an sinh xã hội và chăm sóc thế hệ trẻ. Văn hóa Việt Nam phải trở thành sức mạnh mềm quốc gia, định vị giá trị Việt Nam trên bản đồ thế giới, với các giá trị đặc sắc: nhân ái – kiên cường – sáng tạo – hòa hiếu.
Trong giáo dục và đào tạo, cần chính sách cụ thể để xây dựng hệ thống giáo dục nghề nghiệp hiện đại, gắn với nhu cầu doanh nghiệp, đảm bảo chuẩn kỹ năng toàn cầu. Nguồn nhân lực nghề có tay nghề cao phải được coi là trụ cột quan trọng, không hề kém cạnh so với đại học. Hệ thống trường nghề chất lượng cao cần được phát triển tại các trung tâm công nghiệp, dịch vụ lớn, đồng thời chú trọng kỹ năng số, kỹ năng xanh và đạo đức nghề nghiệp từ bậc phổ thông đến cao đẳng.
Vai trò của cộng đồng người Việt ở nước ngoài và đối ngoại nhân dân
TS Phan Bích Thiện nhấn mạnh rằng kiều bào là nguồn lực chiến lược quan trọng trong hội nhập và phát triển quốc gia. Trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị và chuyển dịch quyền lực toàn cầu, đối ngoại nhân dân cần được coi là một trụ cột chính thức của nền ngoại giao Việt Nam, cùng với đối ngoại Đảng và ngoại giao Nhà nước.
Bà đề nghị văn kiện cần:
- Phát huy vai trò cộng đồng người Việt ở nước ngoài như một nguồn lực chiến lược toàn cầu.
- Coi tri thức và mạng lưới Việt Nam toàn cầu là động lực quan trọng nâng tầm vị thế quốc gia.
- Xây dựng hệ sinh thái kết nối kiều bào trong các ngành chiến lược: khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, môi trường, y tế, giáo dục, quốc phòng – an ninh phi truyền thống.
- Nâng cao hiệu quả bảo hộ công dân, hỗ trợ hòa nhập xã hội và giữ gìn bản sắc Việt Nam cho thế hệ trẻ sinh ra, lớn lên ở nước ngoài.
- Đổi mới phương thức vận động kiều bào, không chỉ hướng về quê hương mà đồng hành tạo giá trị chung, trở thành những người đồng kiến tạo tương lai Việt Nam.
Những ý kiến đóng góp của TS Phan Bích Thiện phản ánh tâm huyết của một người con đất Việt xa quê, mong muốn cùng đồng hành với dân tộc, góp phần xây dựng đất nước phát triển, phồn vinh, hạnh phúc, đưa Việt Nam không chỉ đi xa mà còn vươn cao trên trường quốc tế.
