Ngày 17/5/2025, Bộ trưởng Văn hóa và Đổi mới Hungary, ông Balázs Hankó, đã chính thức công bố một bước ngoặt quan trọng trong hệ thống giáo dục sau đại học của quốc gia này. Theo đó, giáo dục sau đại học tại Hungary đang bước vào “kỷ nguyên mới” với nhiều thay đổi mang tính đột phá, nhằm hỗ trợ và thúc đẩy những người trẻ – những nhà sáng tạo và kiến tạo tương lai của đất nước.
Ông Balázs Hankó nhấn mạnh rằng chính phủ Hungary cam kết đầu tư mạnh mẽ để xây dựng một hệ sinh thái nghiên cứu – giáo dục hậu đại học bền vững và hiệu quả, tạo ra lợi ích cho cả sinh viên, các nhà nghiên cứu và các trường đại học. “Chúng tôi muốn tạo ra một tình thế đôi bên cùng có lợi (win-win) để khuyến khích sự phát triển của tri thức và công nghệ,” ông nói trong buổi họp báo.
Cấu trúc và Chính sách hỗ trợ mới trong giáo dục sau đại học
Một điểm nhấn quan trọng của kế hoạch này là việc tái cấu trúc hệ thống giáo dục sau đại học thành ba cấp độ chính: nghiên cứu xuất sắc, mô hình hợp tác, và giáo dục sau đại học truyền thống. Điều này cho phép phân loại rõ ràng hơn về hướng phát triển và hỗ trợ cho từng nhóm sinh viên và nhà nghiên cứu.
Chính phủ sẽ đầu tư 40 tỷ forint (tương đương 99,3 triệu euro) vào chương trình nghiên cứu xuất sắc, tạo ra khoảng 300-350 vị trí sau đại học chất lượng cao. Ông Hankó cho biết những sinh viên xuất sắc nhất sẽ có cơ hội tham gia nghiên cứu tại các viện và trường đại học hàng đầu, đồng thời được nhận mức lương tối thiểu lên đến 600.000 forint/tháng (khoảng hơn 1.200 euro).
Ngoài ra, mô hình hợp tác sẽ được triển khai dành cho các sinh viên vừa học vừa làm. Họ sẽ nhận được một khoản hỗ trợ ròng 250.000 forint, giúp thu nhập của họ đạt mức tối thiểu khoảng 400.000 forint. Đặc biệt, những ai hoàn thành chương trình học nhanh hơn thời gian quy định (4 năm) sẽ được hưởng đầy đủ khoản trợ cấp theo thời gian học ban đầu, điều này nhằm khuyến khích sự nỗ lực và hiệu quả trong học tập.
Theo ông Hankó, kế hoạch này sẽ ảnh hưởng tích cực đến toàn bộ 11.000 sinh viên sau đại học hiện đang học tập tại Hungary, tạo động lực thúc đẩy sự hợp tác chặt chẽ hơn giữa sinh viên, nhà nghiên cứu và các tổ chức giáo dục.
Mục tiêu phát triển và vị thế quốc tế của Hungary trong giáo dục và nghiên cứu
Bộ trưởng cũng nhấn mạnh rằng chính phủ sẽ đặc biệt chú trọng tăng cường đào tạo trong các lĩnh vực then chốt như kỹ thuật, khoa học tự nhiên, công nghệ thông tin và nông nghiệp. Cùng với đó, quyền tự chủ của các trường đại học sẽ được mở rộng, cho phép các trường chủ động hơn trong việc tổ chức và quản lý chương trình đào tạo sau đại học, cũng như quyết định về việc tích hợp các khóa học vào hệ thống tín chỉ của trường.
Hungary hiện có 12 trường đại học nằm trong top 5% trường đại học hàng đầu thế giới – một thành tích đáng tự hào. Số lượng sinh viên sau đại học đã tăng 50% trong thập kỷ qua, và số nhà nghiên cứu cũng tăng gấp đôi. Hiện tại, Hungary có khoảng 6.500 nhà nghiên cứu phát triển trên mỗi triệu dân.
Ông Hankó bày tỏ tham vọng đưa Hungary trở thành một trong 10 quốc gia đổi mới sáng tạo hàng đầu châu Âu vào năm 2030, đồng thời nâng số lượng nhà nghiên cứu lên 9.000 người trên mỗi triệu dân. Đây là mục tiêu đầy thách thức nhưng được kỳ vọng sẽ thúc đẩy sự phát triển bền vững về khoa học và công nghệ của đất nước.
Bộ trưởng cũng chỉ trích việc “Brussels bất hợp pháp loại trừ các nhà nghiên cứu Hungary khỏi các chương trình Erasmus và Horizon,” tuy nhiên ông khẳng định rằng chính phủ Hungary vẫn sẽ tiếp tục đẩy mạnh đào tạo sau đại học và nghiên cứu bất chấp những khó khăn đó.
